در راستای پاسخ‌گویی به الزامات روزافزون تحول دیجیتال در صنعت نفت و گاز، کارگاه آموزشی «مدیریت داده در مدیریت اکتشاف» به‌عنوان یکی از اقدامات کلیدی در پروژه تدوین نقشه راه تحول دیجیتال مدیریت اکتشاف شرکت ملی نفت ایران برگزار شد. این کارگاه تخصصی، با هدایت و نظارت علمی دکتر سعید روحانی، طی سه روز متوالی و با هدف توانمندسازی سرمایه انسانی این حوزه طراحی و اجرا گردید.

با توجه به نقش محوری داده در تصمیم‌سازی‌های اکتشافی، کاهش ریسک، افزایش دقت مدل‌های زمین‌شناسی و ژئوفیزیکی و تسریع فرآیندهای تحلیلی، مدیریت صحیح داده به یکی از ارکان اصلی اکتشاف نوین تبدیل شده است. بر همین اساس، این کارگاه تلاش داشت تا ضمن ایجاد درک مشترک از مفاهیم بنیادین داده، چارچوبی منسجم برای مدیریت، نگهداری و تحلیل داده‌های اکتشافی در بستر تحول دیجیتال ارائه دهد.

در روز نخست کارگاه، مباحث پایه‌ای مرتبط با مفاهیم داده مورد بررسی قرار گرفت. تعاریف کلیدی همچون داده، اطلاعات و دانش، چرخه عمر داده، انواع داده‌های اکتشافی (زمین‌شناسی، ژئوفیزیکی، ژئوشیمیایی و داده‌های عملیاتی) و چالش‌های رایج در کیفیت و یکپارچگی داده‌ها از جمله محورهای اصلی این بخش بودند. هدف از این مرحله، ایجاد زبان مشترک میان شرکت‌کنندگان و تبیین اهمیت داده به‌عنوان یک دارایی راهبردی سازمانی بود.

روز دوم به موضوع ایجاد و طراحی پایگاه‌های داده اختصاص یافت. در این بخش، اصول معماری پایگاه داده، تفاوت پایگاه‌های داده سنتی و مدرن، مفاهیم Data Modeling، استانداردسازی داده‌ها، متادیتا و الزامات امنیت و دسترسی به داده‌ها تشریح شد. همچنین، با توجه به ماهیت پروژه‌های اکتشافی، به اهمیت یکپارچه‌سازی داده‌ها از منابع مختلف و ایجاد مخازن داده قابل اعتماد برای تحلیل‌های پیشرفته اشاره گردید. این مباحث، بستری برای حرکت از ساختارهای جزیره‌ای داده به سمت سامانه‌های یکپارچه و هوشمند فراهم ساخت.

در روز سوم کارگاه، تمرکز اصلی بر مدیریت داده و آنالیز آن قرار گرفت. مفاهیمی نظیر حاکمیت داده (Data Governance)، نقش‌ها و مسئولیت‌های سازمانی در مدیریت داده، سیاست‌ها و رویه‌های کنترلی، و همچنین کاربرد تحلیل داده در پشتیبانی از تصمیم‌گیری‌های اکتشافی مورد بحث قرار گرفت. در این بخش، شرکت‌کنندگان با رویکردهای تحلیلی و اهمیت استفاده از داده در پیش‌بینی، ارزیابی عدم قطعیت و بهینه‌سازی تصمیم‌ها آشنا شدند؛ موضوعی که به‌طور مستقیم با اهداف تحول دیجیتال هم‌راستا است.

یکی از ویژگی‌های برجسته این کارگاه، ارتباط مستقیم مباحث آموزشی با پروژه تدوین نقشه راه تحول دیجیتال مدیریت اکتشاف بود. محتوای ارائه‌شده صرفاً جنبه تئوریک نداشت، بلکه به‌عنوان زیرساخت فکری و دانشی برای اجرای عملی تحول دیجیتال در این مدیریت طراحی شده بود. به این ترتیب، کارگاه نه‌تنها نقش آموزشی، بلکه نقش توانمندساز و هم‌راستا‌کننده نیروی انسانی با اهداف کلان سازمان را ایفا کرد.

در مجموع، برگزاری این کارگاه سه‌روزه را می‌توان گامی مؤثر در مسیر نهادینه‌سازی تفکر داده‌محور در مدیریت اکتشاف شرکت ملی نفت ایران دانست. تحت هدایت علمی دکتر سعید روحانی، این برنامه آموزشی توانست اهمیت داده را از یک ابزار عملیاتی به یک دارایی راهبردی ارتقا داده و زمینه‌ساز اجرای موفق نقشه راه تحول دیجیتال در این حوزه حساس و راهبردی شود.